Wanneer naar logopedie?

Als er sprake is van nasaliteit is de verstaanbaarheid vaak verminderd. Dit is meestal de reden dat logopedie aangeraden wordt. Wanneer we het hebben over nasalitiet, komt er tijdens het spreken te veel of te weinig lucht door de neus.
Soms klinkt het alsof je verkouden bent, terwijl je dat niet bent.

Wat is nasaliteit?

Wanneer we het hebben over nasaliteit, komt er tijdens het spreken te veel of te weinig lucht door de neus.
In het spreken komt er lucht door je mond naar buiten als je praat. Bijna alle klanken worden op deze manier gemaakt, op een aantal klanken na. Daarbij gaat de lucht door de neus (m, n, ng).

Het verschil tussen deze klanken komt door het achterste zachte stukje van je gehemelte. Dit noemen we het velum. Dit is een spier en kan dus bewegen. Wanneer je niet praat, hangt het velum slap naar beneden. Dit zorgt ervoor dat het ademen door de neus gemakkelijker gaat.
Bij nasale klanken (m, n, ng) beweegt het velum(zachte gehemelte) iets omhoog, maar er kan toch nog een beetje lucht door de neus naar buiten. Bij andere klanken sluit het velum zodat er geen lucht door de neus kan ontsnappen.
Toch kan er iets verkeerds gaan met die afsluiting of de lucht gaat langs de verkeerde weg naar buiten. Dan ontstaat er een ander geluid bij het praten dan eigenlijk de bedoeling is. Dat noemen we nasaliteit of neusspraak.

 pinokkio

Er zijn twee verschillende vormen van nasaliteit:

Gesloten neusspraak (rhinolalia clausa)
Bij gesloten neusspraak moet de lucht eigenlijk door de neus, maar dat lukt niet. De
neus zit bijvoorbeeld dicht omdat er sprake is van een verkoudheid of een allergie. Een grote neusamandel achter in de mond sluit de weg naar de neus af of er zit iets in de weg in de neus zelf. Het geluid van gesloten neusspraak is goed te horen. Knijp je neus maar eens dicht en zeg dan: “mijn neus is dicht”. Dat klinkt als “be deus is dicht”.

 

Open neusspraak (rhinolalia aperta).
Bij open neusspraak gaat er teveel lucht door de neus. Het velum maakt geen goede
afsluiting. Er gaat dan te veel lucht door de neus. De velumspier(zachte gehemelte) is te kort of te slap. Een andere oorzaak kan zijn dat de KNO-arts de amandelen weggehaald heeft.
Er is dan ineens heel veel ruimte achter in de mond. Met grote amandelen raak je snel gewend om de lucht met heel veel kracht naar buiten te sturen. Er zit namelijk iets “in de weg”. Als de amandelen weg zijn, hoeft de lucht niet meer naar buiten “geduwt” te worden, maar dit gebeurt dan toch. De lucht komt dan ook door de neus naar buiten.